Μακροοικονομική Έκθεση: Η Πληθωριστική Έξαρση στο 5,7% και ο Μηχανισμός myΘέρμανση

Η ανοδική αυτή πορεία, η οποία τροφοδοτήθηκε από το σφοδρό κύμα ανατιμήσεων στα διεθνή ενεργειακά προϊόντα και τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, επέφερε άμεση επιβάρυνση στο συνολικό κόστος στέγασης και μεταφορών, ενώ διαχέεται σταδιακά στις βασικές υπηρεσίες και το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων. Ως άμεσο μέτρο αντιστάθμισης των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων, η Πολιτεία έθεσε σε λειτουργία την ψηφιακή πλατφόρμα myΘέρμανση, ενεργοποιώντας ένα διευρυμένο πρόγραμμα επιδότησης ύψους 225 εκατομμυρίων ευρώ για τη χειμερινή περίοδο 2026–2027. Η παρούσα έκθεση αναλύει τα επίσημα στατιστικά δεδομένα των δεικτών τιμών, αποτιμά τη διάρθρωση των ανατιμήσεων και εξετάζει εξονυχιστικά τους μηχανισμούς, τα κριτήρια και το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης των κρατικών ενισχύσεων.

Ανατομία της Πληθωριστικής Έξαρσης τον Οκτώβριο του 2026

Η ανακοίνωση των επίσημων δεικτών τιμών για τον Οκτώβριο του 2026 από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) κατέγραψε επιτάχυνση του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) στο 5,7% σε ετήσια βάση, σημειώνοντας αξιοσημείωτη άνοδο σε σύγκριση με το 5,0% του Σεπτεμβρίου. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων, ανακόπτοντας τις προηγούμενες τάσεις σταθεροποίησης.

Σύγκλιση και Αποκλίσεις εντός της Ευρωζώνης

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν αντίστοιχη ανοδική δυναμική. Ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕΔΤΚ) για την Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 5,6% τον Οκτώβριο έναντι 5,1% τον Σεπτέμβριο. Με την επίδοση αυτή, η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με τις υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη, ισοβαθμώντας με την Ιταλία (5,6%) και ακολουθώντας τη Βουλγαρία (6,0%) και τη Λιθουανία (6,1%).

Αντίθετα, ο μέσος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 4,0% τον Οκτώβριο, παρουσιάζοντας άνοδο από το 3,8% του Σεπτεμβρίου. Η απόκλιση της ελληνικής μέτρησης κατά 1,6 ποσοστιαίες μονάδες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αναδεικνύει τις διαρθρωτικές ιδιαιτερότητες της εγχώριας αγοράς, όπως η αυξημένη εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και η ταχεία μετακύλιση του κόστους χονδρικής στις λιανικές τιμές. Σημειώνεται ότι ο δομικός πληθωρισμός της Ευρωζώνης (εξαιρουμένων των ευμετάβλητων τομέων της ενέργειας και των μη επεξεργασμένων τροφίμων) παρέμεινε σταθερός στο 2,2%, επιβεβαιώνοντας ότι η επιτάχυνση του γενικού δείκτη καθοδηγείται κατά βάση από εξωγενείς ενεργειακές διαταραχές.

Τομεακή Κατανομή και Δευτερογενείς Πιέσεις

Η κλαδική ανάλυση της ΕΛΣΤΑΤ φανερώνει ότι η κύρια εστία πληθωριστικής πίεσης εντοπίζεται στην ομάδα «Στέγαση», η οποία κατέγραψε συνολική ετήσια αύξηση 15,1%. Στο εσωτερικό της κατηγορίας αυτής, η τιμή του φυσικού αερίου εκτινάχθηκε κατά 80,0%, αποτελώντας το πλέον επιβαρυντικό στοιχείο του καλαθιού. Σημαντικές επιβαρύνσεις κατεγράφησαν επίσης στο πετρέλαιο θέρμανσης (+37,5%) και στο πετρέλαιο κίνησης (+39,4%).

Στην κατηγορία «Μεταφορές», ο γενικός δείκτης ενισχύθηκε κατά 13,8%, παρασυρόμενος από τις αυξήσεις στα καύσιμα κίνησης και την εκτίναξη του κόστους των αεροπορικών μεταφορών επιβατών κατά 32,9%. Παράλληλα, έντονη άνοδος σημειώθηκε στον κλάδο φιλοξενίας και εστίασης (+5,8%), όπου οι τιμές για διαμονή σε ξενοδοχεία και μοτέλ αυξήθηκαν κατά 27,6%. Η αύξηση των ενοικίων κατά 6,8%, σε συνδυασμό με τις ανατιμήσεις στις ιδιωτικές ασφαλίσεις (+3,5%) και στις υπηρεσίες εκπαίδευσης (+2,9%), καταδεικνύει τη διάχυση του πληθωρισμού στον σκληρό πυρήνα των μη ενεργειακών υπηρεσιών.

Στον τομέα των τροφίμων («Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά»), ο ρυθμός ετήσιας μεταβολής περιορίστηκε στο 2,1%, καθώς οι ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά όπως το ψωμί, τα νωπά κρέατα, τα ψάρια και τα λαχανικά αντισταθμίστηκαν μερικώς από ισχυρές αποπληθωριστικές διορθώσεις. Ειδικότερα, η τιμή του ελαιολάδου σημείωσε πτώση κατά 8,4% λόγω της βελτίωσης της παραγωγής, ενώ μειώσεις κατεγράφησαν στο ρύζι (-5,9%), στον εξοπλισμό επεξεργασίας ήχου και εικόνας (-5,5%), στους χυμούς φρούτων (-5,3%) και στα συνδυαστικά πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών (-4,6%).

Θεσμικό Πλαίσιο και Αρχιτεκτονική της Πλατφόρμας myΘέρμανση

Για την άμβλυνση των επιπτώσεων της ενεργειακής ακρίβειας στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ενεργοποίησε στις 10 Νοεμβρίου 2026 την ψηφιακή πλατφόρμα myΘέρμανση. Η λειτουργία του προγράμματος εδράζεται στην Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) Α.1230/2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 6569/30.10.2026.

Το συνολικό δημοσιονομικό κονδύλι ανέρχεται σε 225 εκατομμύρια ευρώ, στοχεύοντας στην κάλυψη περίπου 1,2 εκατομμυρίου νοικοκυριών. Η φετινή ρύθμιση ενσωματώνει οριζόντια προσαύξηση 30% τόσο στα τελικά ποσά όσο και στις προκαταβολές, συγκριτικά με τα βασικά ποσά υπολογισμού των προηγούμενων ετών.

Ποσά Βάσης ανά Μέσο Θέρμανσης

Η οικονομική ενίσχυση παρέχεται για ένα μόνο είδος καυσίμου ή πηγής ενέργειας ανά δικαιούχο και αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία (ιδιόκτητη, μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρημένη). Τα καθορισμένα ποσά βάσης (αναφοράς) ορίζονται ως εξής:

• Ηλεκτρική ενέργεια: 380 ευρώ.
• Βιομάζα (πέλετ): 360 ευρώ (επιλέξιμη αποκλειστικά για οικισμούς με πληθυσμό έως 25.000 κατοίκους).
• Καυσόξυλα: 350 ευρώ (επιλέξιμα αποκλειστικά για οικισμούς με πληθυσμό έως 10.000 κατοίκους).
• Τηλεθέρμανση: 350 ευρώ.
• Φυσικό αέριο: 325 ευρώ.
• Πετρέλαιο θέρμανσης, φωτιστικό πετρέλαιο (μπλε κηροζίνη) και υγραέριο: 300 ευρώ.

Μαθηματικό Μοντέλο και Κλιματικοί Συντελεστές

Ο υπολογισμός του επιδόματος δεν πραγματοποιείται οριζόντια, αλλά εξατομικεύεται βάσει μαθηματικού τύπου που συνυπολογίζει το είδος της ενέργειας, τη σύνθεση του νοικοκυριού και το τοπικό κλίμα.

Βάσει των κλιματικών αυτών συντελεστών, το ελάχιστο και το ανώτατο όριο επιδότησης διαβαθμίζονται σε τρεις κατηγορίες:

Κανόνας Διπλάσιας Αξίας Παραστατικών

Θεμελιώδης προϋπόθεση για τη λήψη του 100% της υπολογισθείσας επιδότησης αποτελεί η πραγματοποίηση αγορών καυσίμων ή κατανάλωσης ενέργειας αξίας τουλάχιστον διπλάσιας από το ποσό του δικαιούμενου επιδόματος. Σε περίπτωση που οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες υπολείπονται του διπλάσιου της επιδότησης, το τελικό καταβαλλόμενο ποσό περιορίζεται ακριβώς στο 50% (ήμισυ) της συνολικής αξίας των υποβληθέντων παραστατικών, υπό τον απαράβατο περιορισμό ότι δεν μπορεί να υπολείπεται του κατώτατου ορίου των 100 ευρώ. Για τον υπολογισμό της αξίας αγορών πετρελαίου θέρμανσης, λαμβάνεται υπόψη συμβατική τιμή 1,56 ευρώ ανά λίτρο.

Κριτήρια Επιλεξιμότητας και Κανονιστικές Εξαιρέσεις

Η χορήγηση της ενίσχυσης υπόκειται σε αντικειμενικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, τα οποία αντλούνται από τη φορολογική δήλωση του φορολογικού έτους 2025 και την πράξη προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ του 2026.

Περιορισμοί και Ειδικές Εξαιρέσεις

Προς διασφάλιση της στοχευμένης κατανομής των πόρων, η υπουργική απόφαση ορίζει ρητές κατηγορίες αποκλεισμού:

• Φιλοξενούμενα Μέλη: Αποκλείονται φυσικά πρόσωπα που δηλώνονται στη φορολογική δήλωση ως φιλοξενούμενα ή εξαρτώμενα μέλη.
• Φόρος Πολυτελούς Διαβίωσης: Εξαιρούνται φορολογούμενοι που εμπίπτουν στον φόρο πολυτελούς διαβίωσης.
• Κατοχή Επιβατικών Οχημάτων: Αποκλείονται νοικοκυριά που κατέχουν περισσότερα από δύο επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης.
• Φορολογικοί Κάτοικοι Αλλοδαπής: Δεν δικαιούνται ενίσχυσης πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού.
• Επαγγελματικές Στέγες: Αποκλείονται ρητά ακίνητα που χρησιμοποιούνται για εμπορικούς, επαγγελματικούς ή βιοτεχνικούς σκοπούς.
• Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ): Οι δικαιούχοι ΚΟΤ εξαιρούνται αποκλειστικά και μόνον από την επιδότηση θέρμανσης μέσω ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να αποφευχθεί η διπλή κρατική ενίσχυση για την ίδια κατανάλωση. Διατηρούν ωστόσο το δικαίωμα επιδότησης για όλα τα υπόλοιπα επιλέξιμα καύσιμα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, βιομάζα κ.λπ.).

Επιχειρησιακή Ροή και Χρονοδιάγραμμα Εκταμιεύσεων

Η διαδικασία υλοποίησης του προγράμματος myΘέρμανση περιλαμβάνει συγκεκριμένα επιχειρησιακά στάδια, αυστηρές καταληκτικές ημερομηνίες και διασταυρώσεις φορολογικών δεδομένων.

Διαδικασία Υποβολής και Ειδικοί Κανόνες Πολυκατοικιών

Η είσοδος στην πλατφόρμα myΘέρμανση πραγματοποιείται μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE με τη χρήση των προσωπικών κωδικών TAXISnet. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της αίτησης είναι η προηγούμενη καταχώριση και επικύρωση ενεργού αριθμού τραπεζικού λογαριασμού (IBAN).

Στις πολυκατοικίες με κεντρική θέρμανση, ο διαχειριστής ή ο νόμιμος εκπρόσωπος οφείλει να εισέλθει πρώτος στην πλατφόρμα, να δημιουργήσει το προφίλ του κτιρίου και να καταχωρίσει τα χιλιοστά επιβάρυνσης θέρμανσης για κάθε διαμέρισμα. Τα παραστατικά αγοράς πετρελαίου θέρμανσης πρέπει υποχρεωτικά να εκδίδονται στον ΑΦΜ της πολυκατοικίας (εφόσον υπάρχει) ή στον ΑΦΜ του διαχειριστή. Τυχόν λανθασμένη αναγραφή του ΑΦΜ στο τιμολόγιο αγοράς συνεπάγεται αδυναμία αυτόματης διασταύρωσης και απώλεια της ενίσχυσης.

Όσον αφορά την αναγνώριση των δαπανών:

• Ηλεκτρική ενέργεια: Δεν απαιτείται ανάρτηση τιμολογίων από τους δικαιούχους. Η διασταύρωση των δεδομένων κατανάλωσης και ο έλεγχος επιλεξιμότητας εκτελούνται πλήρως αυτοματοποιημένα μέσω ανταλλαγής ηλεκτρονικών αρχείων μεταξύ ΑΑΔΕ, ΔΕΔΔΗΕ και προμηθευτών ρεύματος.
• Λοιπά καύσιμα (φυσικό αέριο, υγραέριο, καυσόξυλα, πέλετ): Οι καταναλωτές καταχωρίζουν τα στοιχεία των τιμολογίων στην πλατφόρμα και υποχρεούνται να διατηρούν τα πρωτότυπα φορολογικά παραστατικά για χρονικό διάστημα πέντε ετών.

Χρονοδιάγραμμα Πληρωμών και Ορόσημα 2026–2027

Οι ημερομηνίες υποβολής, αγορών και τραπεζικών καταβολών καθορίζονται αυστηρά από το κανονιστικό πλαίσιο:

Στρατηγική Αποτίμηση και Δημοσιονομικές Προοπτικές

Η χρονική σύμπτωση της επιτάχυνσης του πληθωρισμού στο 5,7% με την έναρξη του προγράμματος myΘέρμανση αναδεικνύει τις πολυπλοκότητες της ασκούμενης εισοδηματικής πολιτικής.

Από τη μία πλευρά, η ενσωμάτωση της οριζόντιας αύξησης 30% και η διεύρυνση των ανώτατων ορίων επιδότησης έως τα 1.560 ευρώ για τις ορεινές και ψυχρές περιοχές παρέχουν ουσιαστική οικονομική ανάσα στις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Η εμπροσθοβαρής καταβολή προκαταβολών πριν από τις εορτές των Χριστουγέννων (23 Δεκεμβρίου 2026) ενισχύει άμεσα τη ρευστότητα των νοικοκυριών κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου.

Από την άλλη πλευρά, η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους (+80,0% στο φυσικό αέριο και άνω του +37% στα πετρελαιοειδή) έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές δευτερογενείς επιβαρύνσεις στη στέγαση (+15,1%), στα ενοίκια (+6,8%) και στις μεταφορές (+13,8%). Η διάχυση αυτή υποδηλώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν χαρακτηριστικά επιμονής στον τομέα των υπηρεσιών, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Η τελική αποτελεσματικότητα του μηχανισμού myΘέρμανση θα εξαρτηθεί από τη συνέπεια της ροής των πληρωμών καθ' όλη τη διάρκεια του 2027 και από τη διαμόρφωση των διεθνών τιμών ενέργειας στο ευμετάβλητο γεωπολιτικό περιβάλλον.